M. Ali KAYA
Evlat senin bir parçandır. Dünyada iyi de olsa kötü de olsa adı seninle beraber anılır. Onun sendeki hakkı her şeyden önce ona güzel edep ve terbiye ve iyi bir eğitim vermektir. Ona Rabbinin yolunu gösterirsen hem sana hem Rabbine itaat içinde olur ve sen bütün bunlardan dolayı onun hasenatına bi-tamamiha sahip olursun. O sana Allah’ın senin terbiyene verdiği bir emanettir, emaneti iyi korur ve sahibinin razı olacağı şekilde büyütürsen onun bütün sevabından ve meyvelerinden istifade edersin.

Çocuğun anne-babadan istediği en önemli şey ve en büyük hakkı ona güzel bir numune ve örnek olmasıdır. Çocuklar anne-babanın taklitçileridir. Ne görürse onu yaparlar. Peygamberimiz (sav) “Çocuklarınızı Kur’an öğreterek, peygamber ve ehl-i beyt sevgisi vererek eğitin” buyurmuşlardır. Bu nedenle eğitimine din eğitimi ve Kur’an öğretimi ile başlamak gerekir. Daha sonra hayatta kendisine ne lazımsa onu öğretirsiniz. Peygamberimiz (sav) “İyi olması için evladına yardımcı olan ve iyi örnek olan anne-babaya Allah rahmet etsin” (Makasıdu’l-Hasene, 225) şeklinde dua buyurmuşlardır.

Peygamberimiz (sav) “Evladın anne-babasında üç hakkı vardır. Birincisi doğunca güzel bir isim vermektir. İkincisi, çocuğuna lazım olan farz ilimleri öğretmektir. Üçüncüsü de baliğ olunca evlendirmektir.” (İ. Canan, Kütüb-ü Sitte, 7:363) dördüncü olarak da baba çocuğuna helal rızık temin edeceği bir mesleği de öğretmekle mükelleftir. Meslek ve sanat eğitimi de çocuğun hakkıdır.

Çocukların haklarından birisi ve babanın en önemli görevlerinden birisi de çocuklarına eşit davranmasıdır. Nitekim çocuklarından birisine bir şey hibe eden babaya peygamberimiz (sav) “Başka çocuğun var mı?” diye sorar. “Evet” cevabını alınca “Allah’tan korkun ve çocuklarınız hususunda adil olun” buyurur ve hibeden vazgeçirir. (Müslim, Hibe, 13)

Bir diğer hakkı da çocuklarından şefkatini esirgememektir. Küçüklüğünde öpmek ve sevmek, büyüdükleri zaman da arayıp sormak ve sıkıntılarına ortak, dertlerine çare olmaya çalışmak ve sevinçlerine iştirak etmektir. (Feyzu’l-Kadir, 2:297)

Kardeşlerin Hukuku:
Kardeş kişinin tutan eli, dayanağı, arkası, bel bağladığı gücü ve kuvveti, hayat mücadelesinde ortağıdır. Kardeşlerin hakkı birbirlerine yardımcı olmaktır. Ancak bu yardım onu Allah’a isyana sürüklememelidir. Kardeşi Allah’ın kullarına karşı zulüm aracı olarak kullanmamalıdır. Nefsine, şeytana karşı korumasız bırakmamalı, kardeşliğin gerektirdiği nasihatı ve hayırhahlığı esirgememelidir. “İyilik ve hayırda yardım etmeli, düşmanlıkta ve kötülükte yardımcı olmamalıdır.” (Maide, 5:2)