M. Ali KAYA

Dünyada her şey hayata hizmet etmektedir. Madenler hayat için gerekli malzemeleri teşkil etmekte, hayata mahzar olabilmek için hareket etmektedir. Bitkiler ve hayvanlar daha yüksek bir hayata hizmet için kendilerini feda etmektedirler. Adeta tüm faaliyetlerin amacı hayata hizmet etrafında dönmektedir. Hatta rızka çalışmak hayatın devamı içinidir.

Hareket ve faaliyet bir nevi hayatın alametidir. Hareket eden atomlardan küremiz olan dünyaya kadar her şey hareket ettiğine göre demek bir nevi hayata mahzardır. Küremiz olan dünya da hayata mahzardır. Üzerinde hayat kaynamaktadır. Yumurta kadar küçülse bir çeşit canlı olamayacak mıdır? Veya bir mikrop dünya kadar büyüse ona benzemeyecek midir?

Hayatı olanın ruhu da vardır. İnsan küçük bir alem olduğu gibi kainat da büyük bir insan gibidir. Acaba kainat bir insan gibi küçülse, yıldızları birer atom hükmüne geçse, o da şuurlu bir canlı olamayacak mıdır? Çünkü insanın azaları nasıl birbirine uygun ve ihtiyaçlarına koşuyorsa kainatta bulunan nizam, intizam, düzen ve yardımlaşma aynen böyledir.

“Ahirette her şey hayata mahzar ve her şey canlıdır.” (Ankebut, 29:64) ayeti bize önemli bir gerçeği ifade etmektedir. O da ahiret yurdunda her şeyin canlı ve hayata mahzar olduğunun açıkça görülmesidir. Cennette taş da ağaç da, onlardan yapılan eşya da canlı ve hayatlı olacak ve insan ile konuşup anlaşacaklardır. Bu hususta peygamberimiz (SAV) den rivayetler vardır.

Hayatın kaynağı yüce Allah’ın “Hayy” ismidir. Hayat doğrudan doğruya Allah’ın kudret elindedir. Başka hiçbir sebebe dayanmamaktadır. Doğrudan doğruya Allah’ın fiilidir ve Allah’ın varlığına ve birliğine en kuvvetli delildir. Yüce Allah’ın tüm kainatı kuşatan kudreti ile yıldızlar arasında bulunan çekim gücü gibi atomlar arasında da onları birbirine bağlayan çekim gücü vardır. Aynı şekilde her şeyi hayata mahzar olmak için yaratan yüce Allah’ın hayat kanunundan mikroorganizmalardan tut, basit ve karmaşık canlılara, insana ve kainata kadar şümulü vardır. Dünyada hayatı bu derece yaygın hale getiren yüce Allah elbette ahirette daha da kemale erdirecektir, ve her şeyi açıkça canlandıracak ve insan gibi tekamül ettirecektir.

Bediüzzaman hazretleri “Sünûhât”ında bu ayeti tefsir ederken aklımıza daha başka geniş ufuklar da açmaktadır. Her okuyan kendi ilmi ve anlayışı ölçüsünde yeni şeyler keşfedecektir. En iyisi ilme sınır koymadan herkesi asıl kaynağa yönlendirmektir. “Her bilenin üstünde bir bilen vardır.” (Yusuf, 12:76)