M. Ali KAYA
İsa kelimesi, “İyşü” kelimesinin Arapçasıdır. Süryanice “İşa” demektir. Hıristiyanlar “Yeşu” demektedirler. Mesih ise İbranice, mübarek anlamına gelir. Hz. İsa (as) Allah'ın kudret kelimesi olup bir sözü ile hayat bulduğu için kendisine "İsa" ismi verilmiştir. Hz. İsa (as) Allah’ın “Kün” emrine muhatap olarak babasız yaratıldığı için İncil-i Yuhanna’da “Söz insan olup aramızda yaşadı” (Yuhanna, 1:14) ifadesine yer verilmektedir. Devamında da “Kelam beden olup inayet ve hakikatle dolu olarak aramızda sakin oldu. Biz de onun izzetini babanın biricik izzeti olarak gördük” (Yuhanna, 1:14) denilmektedir. Burada “Baba” ifadesinden kastedilen Allah’tır. Yuhanna İncilinde Hz. İsa’nın bir sözle yaratılıp dünyaya gönderildiği açıkça belirtilmektedir.

Hıristiyanlar bunu “Tanrının bedenleşmesi” olarak görürler. Bu “Tecessüd/İncarnation” olayından ayrı bir durumdur. İsa (as) tanrı, ilah değil, Allah’ın bir sözü ile sebepler zincirinden birini atlayarak, yani babaya muhtaç olmayarak yaratılan insandır. Bu husus Kur’ân-ı Kerimde daha açık ve net ifade edilmiş ve “Meryemoğlu İsa” demiştir. (Maide, 5:75, 116, 117, Zuhruf, 43:59)

Yuhanna İncilinde geçen “beden olmuş söz” Kur’ân-ı Kerimde geçen “Kelimetullah” yani Allah’ın kelimesi ifadesine çok uygundur. Doğrusu da “Kelimetullah” olmasıdır. (Âl-i İmran, 3:45; Nisa, 4:171) Kur’ân-ı Kerim Allah’ın sözleri ve kelimeleri olduğu gibi (Enfal, 8:7; Yunus, 10:64; Saffat, 37:171) İsa (as) da Allah’ın bir sözüdür. (Âl-i İmran, 3:46-47; Meryem, 19:34-35) Bu ayetlerde ifade edildiği gibi Allah varlığı bir söz ile yarattığı gibi, Hz. İsa’yı da sebep zincirine bağlı olmaksızın bir söz ile yaratmıştır. Böyle olduğu için beşikte henüz bebek iken konuşan ilk insandır. (Meryem, 19:29-30) Hem Allah’ın sözü, hem de sözcüsüdür.

Kur’ân-ı Kerim Hz. İsa’yı (as) Hz. Meryem’e gönderdiği meleğin ağzından “Ya Meryem! Allah seni kendisinden adı ‘Mesih Meryemoğlu İsa’ olan bir çocuk ile müjdeliyor” (Âl-i İmran, 3:45) ayetinde ifadesini bulduğu şekli ile yaratmış ve Ehl-i Kitap olan Yahudi ve Hıristiyanlara da “Ey Ehl-i Kitap! Dininizde aşırıya gitmeyin ve Allah hakkında gerçek olanı konuşun. Meryemoğlu Mesih İsa, Allah’ın peygamberi, Meryeme ilka ettiği kelimesi ve kendisinden bir ruhtur. Allah’a ve Rasulüne inanın ve “Allah üçtür” demeyin. Allah ancak birdir, çocuğu olmaktan da münezzehtir. Göklerde ve yerde olan her şey onundur" (Nisa, 4:171) buyurarak gerçeği açıklayıp yanlış düşünen ve inananları ikaz eder.

Yüce Allah İsa’nın “Kün” emriyle sebeplere riayet etmeden yaratılışını akla yakınlaştırmak için Hz. Âdem’in yaratılışını örnek vererek açıklar. “İsa’nın yaratılışı Âdem’in yaratılışı gibidir. Allah Âdemi de topraktan anne-babasız yarattı ve sonra ona “Kün/Ol!” dedi ve o da oluverdi” (Âl-i İmran, 3:59) buyurur.

Peygamberimiz (sav) bu hakikatleri kendisi ile çekişmek için gelen Necran Papazlarına anlattı. Sonra ümmetine buyurdu: “Kim Allah’ın birliğine ve O’ndan başka ilah olmadığına, ortağı olmadığına, Muhammed O’nun kulu ve elçisi olduğuna, İsa’nın O’nun kulu ve elçisi Meryem’e ilka ettiği kelimesi ve O’ndan bir ruh olduğuna ve Cennet ile Cehennem’in var olduğuna inanırsa cennete girer.” (Buhari, Ahadisu’l-Enbiya, 47; Müslim, İman, 10)

Hz. İsa (as) allah’ın kendisine ikram ettiği ve özellikle “Sözü/kelimesi” ile yarattığı için Şeytan ona asla dokunamamış ve zarar verememiştir. Zira Allah’ın vasıtasız, sebepsiz, doğrudan kendisinden olan kelime ve kelamına temiz olmayanların dokunamayacağı “Temiz olmayanlardan başkası ona dokunamayacağı” (Vakıa, 56:79) “Allah’ın koruması altında olduğu” (Hicr, 15:9) Kur’an ile sabittir. Bu nedenle peygamberimiz (sav) “Her doğan çocuğa şeytan dokunur. Ancak Meryemoğlu İsâ’ya dokunamamıştır. Zira yüce Allah ‘Biz Meryem’i ve zürriyetini şeytadan koruduk’(Âl-i İmran, 3:36) buyurmuştur” (Buhari, Tefsir, 2; Müslim, Fedâil, 40) hadisi ile bizlere haber vermiştir.

Peygamberimiz (sav) ayrıca “Hz. İsa’nın Allah’ın bir kelimesi ve Meryem’e ilka ettiği ruhu olduğu, beşikte konuştuğu ve kendisine ilim ve hikmet verildiğini” (Buhari, Tevhid, 36; Müslim, İman, 84; Tirmizi, Sıfatu’l-Kıyame, 20) de haber vermiştir.