M. Ali KAYA
Peygamberimizin Gassan Hükümdarına Mektubu:
Gassan Kabilesi Suriye’de oturan güçlü kabilelerden olup çevreye hâkimdiler. Kabile güçlü olduğu için hükümdarı Hâris b. Ebî Şimr adına bir de kralları vardı. Peygamberimiz (sav) bu kralı islama davet etmek üzere sahabelerden Şucâ’ b. Vehb’e bir mektup vererek gönderdi. Şucâ b. Vehb (ra) mektubu alarak hızla yola koyuldu ve Şam’a vardı. Hükümdarı bulamadığı için günlerce onun gelmesini bekledi. Bu arada hükümdarın kapıcısı hükümdarın gelmesini bekleyen Şuca’ya sebebini sordu. O da peygamberimizi, sıfatlarını ve islamı ona anlattı. Kapıcı Mira okumuş bilgin birisiydi. Anlatılanlar karşısında kendisini tutamadı ve gözyaşları içinde şöyle dedi: Ben İncil’i okudum ve orada anlattığı bu sıfatlarda bir peygamberin geleceğini yazılı buldum” diyerek Müslüman oldu. Ancak kralın kendisini öldürebileceğinden korkarak imanını gizli tuttu.
 

Günler sonra Gassan Meliki Hâris geldi ve sarayına geçti. Peygamberimizin (sav) elçisini kabul etti. Şuca b. Vahb (ra) peygamberimizin mektubunu kendisine vererek geliş sebebini bir güzel anlattı. Peygamberimizin (sav) mektubunu açıp okudu. Peygamberimiz (sav) şöyle hitap ediyordu:

“Bismillahirrahmanirrahim! Allah'ın Resulü Muhammed’den Hâris b. Şimr’e! Doğru yolda giden, Allah'ın birliğini ve gönderdiği elçisini tasdik edenlere selam olsun! Ben seni eşi ve benzeri olmayan Allah'ın birliğine inanmaya çağırıyorum. Davetimi kabul edersen yine hükümdar olarak kalacaksın!”

Hâris b. Şimr bunları okuyunca mektubu yere atarak şiddetle ve hiddetle karşılık verdi ve şöyle konuştu: “Saltanatımı kim elimden alacakmış, göreyim!? O Yemen’de de olsa kendisine tabi olan adamları benim üzerime gelmeden ben onun üzerine gideceğim” dedi. Ve adamlarına “Atlarını nallamalarını” emretti. Sonra peygamberimizin (sav) elçisi Şucâ’ya (ra) dönerek “Git sahibine gördüklerini haber ver!” dedi ve huzurdan çıkarttı.

Hükümdar Hâris Medine üzerine yürümeye kararlıydı. Hemen Kudüs’te bulunan Kayser’e bir mektup yazarak kararını anlattı ve izin istedi. Kayser ise ona “Sakın, onun üzerine yürüme!” diye kesin emir gönderince aklı başına geldi ve korktu. Peygamberimizin (sav) elçisini yeniden huzuruna çağırttı. Onunla yeniden konuştu ve kendisine yüz miskal altın vermelerini de emretti.

Elçi Şuca b. Vehb (ra) Medine’ye döneceği zaman kapıcı Mirza yanına geldi ve onun için hazırladığı yol azığını verdi. Sonra “Allah'ın Resulüne benden selam söyle ve Müslüman olduğumu da haber ver!” diye selam gönderdi. 

Şuca’ b. Vehb (ra) Medine’ye avdet etti. Peygamberimizin (sav) huzuruna çıktı. Başından geçenleri ve Gassan Meliki olan Kayser’in Şam Valisi Hâris b. Ebî Şimr’in mektuba saygısızlığını haber verdi. Peygamberimiz (sav) “Saltanatı yok olsun!” diye beddua etti. Aradan bir sene dahi geçmeden Hâris öldü. Onun yerine geçen Cebele b. Eyhen de Gassanlıların son hükümdarı oldu.

Peygamberimizin (sav) Yemâme Emirine Mektubu:
Yemame emiri Hevze b. Ali iyi bir Hıristiyandı. Peygamberimiz (sav) onu islama davet etmek üzere Salit b. Amr’ı (ra) görevlendirdi. Kendisine bir mektup vererek Yemâme’ye gönderdi.

Mektubu alan Salit b. Amr (ra) hemen yola çıktı ve kısa zamanda mektubu Hevze b. Ali’ye ulaştırdı ve bizzat eline verdi. Mektup şu mealdeydi: “Bismillahirrahmanirrahîm! Allah'ın Resulü Muhammed’den Hevze b. Ali’ye! Doğru yolda gidenlere selam olsun! Şunu iyi bilmelisin ki benim dinim yeryüzünde dünyanın en uzak ufuklarında parlayacak. Binaenaleyh sen de Müslüman ol ki selamete eresin. Ben de hükmün altındaki memleketin idaresini sana bırakayım…”

Hevze bu daveti kabul edemeyeceğini nazik bir dille ifade etti. Ancak Salît (ra) bunun yanlış olduğunu, peygamberin amacını dünya saltanatı olmadığını, dolayısıyle kendi saltanatında da gözü olmadığını izah ettiyse de başarılı olamadı. Hevze “Ben kavmimin hükümdarıyım, ona tabi olursam hükümdarlık yapmamam gerekecek” dedi. Bununla beraber saygıda kusur etmedi. Bir mektupla bir takım hediyeler hazırlatarak peygamberimize gönderdi.

Salit b. Amr (ra) mektubu ve hediyeleri alarak peygamberimizin (sav) huzuruna geldi. Durumu anlattı, mektubu ve hediyeleri takdim etti. Peygamberimiz (sav) mektubu okuttu. Mektubunda: “Dâvet ettiğin şey çok iyi, çok güzel! Ben, kavmimin hatibi ve şâiriyim! Araplar da benim kavmimden korkarlar! Bana, işinden bazı salâhiyetler ver de sana tâbi olayım” diyordu. Peygamberimiz (sav) “Yerdeki bir hurma koruğunu da istese kendisine vermem” dedi. Sonra kendisi hidayeti istemediği gibi, maiyetindeki insanların da hidayetine engel olduğu için “elindeki her şey yok olsun!” diye beddua etti. Bir sene sonra Hevze kâfir olarak öldü.

Peygamberimizin (sav) Krallara Mektup Göndermesinin Amacı:
Peygamberimizin (sav) krallara mektup göndermesinin amaçları çoktur.

Birincisi: Kendisinin temsil ettiği iman davasının cihanşumul bir dava olduğunu ve dininin bütün insanlara hitap eden bir din olduğunu göstermektir.

İkincisi: Bütün devlet reislerini muhatap alarak dininin yüceliğini ve Allah adına hareket ettiğini, hiçbir kraldan ve imparatordan korkmadığını göstermektir. Bununla da davasının hak olduğunu, kendisinin Allah tarafından görevlendirildiğini ve bu davasında sadık olduğunu ilan etmektir.

Üçüncüsü: Kralların ve devlet başkanlarının Müslüman olması onlara tabi olan tebanın ve halkın islama gönül vermelerine sebep olacağı için peygamberimiz (sav) hükümdarları kendisine muhatap almıştır.

Dördüncüsü: İslam dininin her ne kadar bir kabile içinde zuhur etmiş olsa da kabile dini olmadığını ve medeniyetin temellerini atacak ve saltanatlara hükmedecek yüce bir din olduğunu da bu vesile ile göstermek istemiştir.
   
 Peygamberimizin (sav) mektubuna Bizans İmparatoru Hirakl ve Habeş Necâşisi Asheme imanlarını izhar ederek cevap vermiş, Mısır Mukavkısı bunu gizlemeyi tercih etmiştir. İran Kisrası, Yemame ve Gassan Reisleri menfi tavır takındıkları için saltanatları bir sene içinde yıkılmıştır. Bu da peygamberimizin (sav) davetine kulak tıkayan ve karşı çıkanların acı akıbetleri olarak tarihe geçmiş ve bundan sonra krallar ve devlet adamlarının dine karşı müspet tavır almalarını ve dine karşı menfi tavır takınmaktan sakınmalarını netice vermiştir.