M. Ali KAYA

1. Allah’a gerçekten kulluk eden kimseye Allah arzu ettiklerinden fazlasını verir.
 
2. Kim Allah’tan bir şeyler umarak ibadet ederler; bunlar tacirlerin ibadetidir. Bazıları korkarak ibadet ederler; bunlar da kölelerin ibadetidir. Bazıları da Allah’a şükür olarak ibadet ederler; bu da hür insanların ibadetidir. En faziletli ibadet budur.

3. “Benden yukarıda beni gören bir Rabbim var, cehennem önümde, ölüm peşimde, hesap beni çepeçevre kuşatmış, amellerim beni rehin almış, sevdiğimi bulamıyorum, sevmediğim şeyi kendimden uzaklaştıramıyorum, Allah dilerse beni azaplandırır, isterse affeder bir durumdayım. Söyleyin bana, benden fakir kimse var mıdır?”

4. Fakirlik, hastalık ve ölüm olmasaydı insanlar hiçbir şeyin önünde boyun eğmezlerdi.

5. Gıybet etmekten sakın. Gıybet cehennem köpeklerinin katığıdır.

6. Gerçek cimri, selam vermede cimrilik yapanlardır.

7. İyilik ve ihsan hem iyilerin hem kötülerin üzerine yağan nisan yağmuru gibidir.

8. Önce selam, sonra kelam... Selam vermedikçe kimsenin konuşmasına fırsat vermeyin.

9. Üç şey dışında başkasına el açmayın. Çok ağır hastalık. Çok fakirlik. Ödeyemediğin borç ve kan bedeli.

10. Sana karşı Allah’tan başka yardımcısı olmayana zulüm etmekten sakın!..

11. Dindar, yiğit ve soylu insan dışında kimseye ağzını açıp durumunu ve sıkıntını söyleme. Dindar dinini korumak için ihtiyacını karşılar. Yiğit sana yardım etmemeyi yiğitliğine sığdıramaz. Soylu ise şerefini korumak için seni eli boş çevirmez.
 
12. Akıllılarla beraber otur. Allah’ın düşmanlarından başkası ile çekişme. Kendi fikirlerini eleştirebilen ve muhalifin hakikate uygun görüşünü takdir eden âlimlerden faydalan.

13. Özür dilenecek hareketlerden sakın. Zira mü’min ne suç işler ve ne özür diler.

14. İhtiyaç sahibi senden bir şey istediğinde, yüzünün suyunu dökmüştür. Sen onun ihtiyacını karşılayarak onurunu koru.

15. Herhangi bir konuda kendi görüşü olmayan ve çaresiz olan kimsenin kurtuluşu uysallıktır.

16. Bizim dostumuz kalpleri her türlü kin ve düşmanlıktan, iki yüzlülükten ve sahtekârlıktan uzak olandır. Kalbi böyle olmadığı halde ehl-i beyti sevme iddiasında olan yalancıdır.

17.  Allah’a karşı günah işleyeceksen Allah’ın mülkünden çık, verdiği rızkı yeme, ölüm meleğine canını verme.

18. Yöneticinin kötü vasıfları şunlardır: Düşmandan korkmak, zayıflara katı kalpli olmak, ihsan ve ikramda cimri davranmak.
 
19. Gücünün yetmeyeceği işin altına girerek kendine eziyet etme. Ulaşamayacağın şey için teşebbüse geçme. Kudretinin yetmeyeceği şeyi vaat etme. Kazandığın kadar infakta bulun. Amel ettiğin kadar mükâfat bekle. Allah’a itaatin dışındaki şeylere sevinme. Ancak bildiğin ve üstesinden gelebileceğin şeyi yapmayı dene. İşini çok iyi yap ve başarılı ol.

20. Güvenilir ve dürüst insan emniyet içinde olur. Günahsız insan korkusuz olur. Hain korkak olur.

21. Malının sana faydası olmazsa, sen malının kölesi olursun. Malın seni korumuyorsa sen malını korumaya çalışırsın. Mal seni yiyip bitirmeden sen malını ye ve hayırda tüket.

22.  Senin ihsanını kabul eden kimse senin kerem sahibi olmanı sağlamış olur.

23. Doğruluk izzettir. Yalancılık zayıflıktır. Verilen sözler emanettir. Komşu akrabadır. Yardım etmek arkadaşlıktır. Çalışmak tecrübedir. Güzel ahlak ibadettir. Susmak insanın ziynetidir. Hırs ve tamah fakirliktir. Cömertlik zenginliktir. İnsanlarla uyumlu geçinmek akıllılıktır.

24. Şerefle ölmek, zillet içinde yaşamaktan iyidir.

25. Seni ilgilendirmeyen bir şey hakkına konuşma. Seni ilgilendiren şeyi de yerinde ve zamanında söyle. Yoksa eleştirilir ve kınanırsın. Cahil ve akılsızlarla tartışma, küçük düşersin. Sabırlı insanlarla da çekişme, o sabrı ile seni mağlup eder. Mü’min kardeşlerin arkasından iyiliklerini söyleyerek överek konuş.

26. Büyüklenme ve övünme. Büyüklenmek ve övünmek Allah’a mahsustur.

27. İlim marifetin başlangıcıdır. Şeref takvada ve günahtan sakınmadadır. Kanaat rahatlıktır. Seni seven seni kötülükten koruyan kimsedir.

28. Kıyamette dünyada Allah’tan korkan insan dışında hiç kimse güven içinde olmayacaktır.

29.  Dört nevi cihat vardır. Bunlardan ikisi farz, ikisi sünnettir. Farz olan cihadın biri kişinin nefsini günahtan korumasıdır. İkincisi, mütecaviz kâfirle savaşmaktır. Sünnet olan cihat ise, farzları yapmak için çalışmak ve sünnetleri ihya etmektir.

30.  Kur’ânda dört çeşit mana vardır. Bunlar, ibretler, işaretler, incelikler ve hakikatler. İbretler avam için, işaretler özel kimseler için, incelikler evliyalar için, hakikatler ise peygamberler içindir. 
 
31.  Birisi Hz. Hüseyin’e gelerek “Seninle dini konuda tartışalım” dedi. Hz. Hüseyin (ra) “Ey Allah’ın kulu! Ben dinde basiret sahibiyim ve tartışmaya ihtiyacım yok. Şayet sen bu konuda cahilsen git bir âlimden öğren ve bilgini ikmal et” dedi. Sonra “Şeytan ‘Git halkla dini konuda tartış ki senin cahil ve aciz olduğunu anlamasınlar’ diye insanların kalbine fısıldar” dedi. Sonra şöyle dedi: “Bil ki insanlar dört çeşittir. Birincisi, bildiği konularda tartışanlar birbirlerinin rezil olmasını isterler ve ilmin değerini düşürürler. İkincisi, bilmeyenlerin tartışması cehaletlerini ortaya koyup düşmanlıkları körükleyenlerdir. Üçüncüsü, âlimin cahille tartışması muhataba zulmetmek, ayıplarını ve cehaletini ortaya dökmek isteyenlerdir. Dördüncüsü, cahilin âlimle tartışması ilme saygısızlık ve âlimi cahilin seviyesine düşürmektir. Hiçbir tartışmanın ilme faydası yoktur.”

32.  Allah korkusunda ağlamak cehennemden kurtuluştur.

33. Başkasının kusurlarını arayan kendi kusurlarına daima mazeret bulur.

34. Geçmiş nimetlere şükür, gelecek nimetleri beraberinde getirir.

35. Ehl-i beyti seven herkes ehl-i beyttendir. Bak Kur’an diyor ki: “Artık kim bana uyarsa bendendir.” (İbrahim, 14:36)

36. Hz. Hüseyin’e (ra) sordular:
• Şeref nedir?
• Akraba ve aşiretine yardım etmek ve insanların yanlışlarına sabretmektir.
• Zenginlik nedir?
• Arzuları azaltmak ve aza kanaat etmektir.
• Fakirlik nedir?
• İhtiras sahibi olmak ve Allah’ın rahmetinden ümidini kesmektir.
• Aşağılık nedir?
• Kendini korumak için arkadaşını yalnız bırakmaktır.
• Pervasızlık nedir?
• İdarecilere, kendisine zarar ve fayda verecek olanlara düşman olmasıdır.

38. Yemin etmekten sakın. İnsan yemini halkın kendisine inanmasını sağlamak zaafından veya halkın kendisine güvenmediğini bildiğinden güven kazanmak isteğinden veyahut diline sahip olamadığı için yapar.

39.  Kıyamette bir münâdi “Ey Nas! Allah’tan alacağı olan ayağa kalksın!” dediği zaman mahşer halkından iyilik ve hayır sahipleri dışında kimse ayağa kalkamaz.

40. İnsanlar dünyanın kuludur. Menfaat görürlerse dindar olurlar, zorluk ve imtihan şiddetlenince dindarlar azalır.

41. Kur’ânın zahiri çok güzel, batını ise çok derindir.

42. Hakka ve hakikate uymadıkça akıl kemâle ermez.

43. Hz. Hüseyin dedi ki: “Bizde on iki imam vardır. İlki Hz. Ali’dir. (ra) sonuncusu ise, hak üzere kâim olan İmam Mehdi’dir. Allah onun eliyle hak dini bütün dinlerin üzerine çıkaracaktır.

44. Ahir zamanda gelecek olan benim dokuzuncu torunum Mehdi’de Hz. Musa’dan bir sünnet, Hz. Yusuf’tan bir sünnet vardır. Allah onun işini bir gecede düzeltecektir. Onun zuhurundan önce sizden iki grubun birbirine lanet okumasından sonra olacaktır. Sonra Mehdi hakim olacaktır ve bütün hayır ondan sonra olacaktır. O bütün zorluk ve sıkıntılara son verecektir.

45.  “Mehdi’yi biz nasıl tanıyacağız?” diyenlere “Onu sakin ve kendinden emin vakarlı duruşundan tanıyacaksınız. O helali ve haramı en iyi bilendir. İnsanlar ona muhtaçtırlar; ama o kimseye ihtiyaç duymayacaktır. Onun zuhurundan önce “Süfyânî” çıkacaktır. Mehdi zuhur ettiği zaman insanlar onu inkâr edeceklerdir.

46. Birisi Hz. Hüseyin’e “Dini ihya edecek olan Mehdi siz misiniz?” diye sordu. Hz. Hüseyin (ra) “Hayır! O ben değilim. Bu işin sahibi ümmet tarafından terk edilen, yalnız kalan kimsedir” dedi.

47.  Hz. Hüseyin (ra) buyurdu: “Benî Ümeyye’nin saltanatı beni öldürmeyinceye kadar yıkılmaz. Onlar beni öldürmeden amaçlarına ulaşmayacaklarını sanıyorlar. Halbuki beni öldürseler de amaçlarına ulaşamayacaklardır.”

48. Hz. Hüseyin’e “Fazilet nedir?” diye sordular. “İnsanın diline sahip olması ve çok ihsanda bulunmasıdır” diye cevap verdi. “Eksiklik ve aklın noksanlığı nedir?” dediler. “Sana faydası olmayan bir iş için çalışıp çabalamaktır” dedi.

49. Kim Kur’ân-ı Kerimi namaz içinde okursa Allah her harfine yüz sevap yazar. Namaz dışında okursa her harfine on sevap yazılır.

50. Şüphesiz hırs, rızkı öne almadığı gibi, sabırsızlık da ölümü ertelemez.