Mustafa CAN
Danıştay’ın üniversiteye girişte “katsayıyı eşitleyen” düzenlemeyi durdurmasından sonra YÖK’ün 17.12.2009 günü yaptığı toplantıda “Sembolik bir ayar” yapılarak normal liseler ile meslek liseleri arasındaki (gerçekte ise Ortaöğretimdeki tüm bölümler arasındaki geçişlerde) katsayı aralığını 0.2 düzeyinde tutma kararını almıştır. Alınan bu karara göre öğrenci kendi bölümü dışında bulunan bir yüksek öğretim kurumunu tercih ettiği zaman 4 veya 5 soru daha fazla yaparak aradaki açığı kapatabilecektir. Böylece YÖK Danıştay’ın Katsayı uygulamasını eşitleyen kararın yürürlüğünü durdurması üzerine “Sembolik” bir uygulama ile “Katsayı uygulamasına” geri dönmüş oldu. Ancak bölümler arasındaki katsayı makasını daraltarak farkı binde 2’ye indirmiş oldu ve katsayıyı alanında 0.15, alan dışında ise 0.13 olarak belirledi. Bu durumda bir öğrenci kendi alanı dışında bir yüksek öğretimi tercih ettiği zaman 8 soru daha fazla yaparak aradaki bu farkı kapatabilecektir.

2010 Eğitim ve Öğretim yılında ÖSS’de uygulanacak yeni sisteme göre bölümler arasında 0.15 – 0.13 katsayılar uygulanacak, alanında tercih yapan öğrenci 0.15, alan dışında tercih yapan öğrenci ise 0.13 katsayı ile aldığı puanları çarpılacaktır. Bu durumda fen alanında mezun olan bir öğrenci sosyal alanda bulunan bir üniversite bölümünü tercih ettiği zaman puanı 0.13 katsayıya göre hesaplanarak kendi alanındaki tercihte 0.15 katsayıya göre yapılan hesaplamadan maksimum 10 puan geriye düşmüş olacaktır. Bu 10 puanlık açığı da fazladan yaptığı 8 soru ile kapatabilecektir.
 

YÖK okullar arasında tercihi ortadan kaldıracağı gerekçesi ile AOBP (Ağırlıklı Okul Başarı Puanı” uygulamasını ise kaldırmayarak devamı yönünde karar almıştır. Bu da öğrenciye okul başarısına göre daha avantajlı olacaktır. Ayrıca ilk bine giren öğrenciler için katsayı problemi olmayacak, yani ilk bine giren öğrenciler hangi okulda ve hangi bölümde olurlarsa olsunlar katsayı değerleri 0.15 olarak kabul edilmiştir. Bunun nedenini de YÖK Üyesi Prof. Dr. Yektâ Saraç “Meslek Liseleri zaten ilk bine giremiyorlar. Genelde ilk bine girenler Fen Lisesi öğrencileri olmaktadır. Onlar kendi alanları dışında da başarılı oldukları için böyle bir hak tanındı” demiştir. Ancak Meslek Lisesi öğrencisi şayet ilk bine girecek olsa o da bu haktan yararlanmış olacaktır.

Bunun dışında tam puanın 500 olarak kabul gördüğü YÖK kararına göre bir öğrenci 2 yıllık bir Yüksek Okulu tercih edebilmesi için 140 puan, 4 yıllık bir Fakülteyi tercih edebilmesi ve LYS’ye, yani Lise Yerleştirme Sınavı denilen ikinci aşamalı sınava girebilmesi için de birinci sınavdan aldığı taban puanının180’i geçmesi gerekmektedir.
(http://www.aksam.com.tr/2009/12/18/haber/egitim/389)
**
İlköğretim 6. Sınıftan itibaren yönlendirme amaçlı SBS sınavları yapan, 8. Sınıfta Meslek Liseleri, Anadolu Liseleri ve Fen Liseleri gibi liselere tercihli ve sınavlı öğrenci alan bir eğitim sistemimiz var. Liselerde de 9. Sınıftan itibaren Alan ve Bölüm tercihleri söz konusudur. Öğrenciler, veliler ve rehber öğretmenler nezaretinde ve rehberliğinde öğrenci alan ve bölüm tercihi yaparak gideceği üniversite ve fakülte seçimini yapmaktadır. Bütün bunlar yokmuş ve bütün liseler aynı müfredatı öğretiyor gibi üniversiteye eşit şekilde girmeleri elbette bir haksızlığı gideriyorum diye başka haksızlıklara sebep olacaktı. Daha önceki yazılarımda da ifade ettiğim gibi böyle bir sistemi ortadan kaldıracak ve gereksiz kılacak bir durum eşit olabilir ama adil olmayacaktı.

Siyasi ve konjöktürel kaygılarla Milli Eğiti Temel Kanunu ve ilgili yönetmenliklerde değişiklik yapmadan sadece sınava yönelik bir düzenlemenin geri döneceği gerçeğini dikkate almadan yapılan değişikliğin sonucu nihayet makul bir şekilde çözüme kavuşmuş gibi gözükmektedir.

Daha önce de belirttiğim gibi, Liselerde 9. Sınıflarda ortak ders uygulaması yapılmakta ve öğrenci 10. sınıfa geçerken “Alan ve Bölüm” tercihi yapma zorunda kalmaktadır. Öğrenci, Rehber Öğretmen ve Veli işbirliği ile öğrenci kabiliyetine göre Fen ve Matematik, Türkçe-Sosyal ve Eşit Ağırlık gibi bölümlere göre 10. Sınıftan itibaren farklı “Seçmeli Dersler” almak zorundadır. Öğrenci bu tercihini yaparken elbette gireceği Üniversite ve Fakülteye göre bu tercihini belirlemiş olmaktadır. Bu durumda Fen-Matematik bölümünü Mühendisliklere girme amacı ile tercih eden bir öğrenci bütün öğrencilerle beraber aynı şartlarda yarışa girmiş olsa alan ve bölüm tercihi yapmasının gereği var mı?

Meslek Liselerini tercih eden öğrencileri mağdur etmeyecek ve mesleklerinin bir üst eğitimine rahatça girebilecek bir şekilde sistemin yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Ayrıca Fen Lisesi’ni tercih eden ve kazanan öğrencilerin ÖSS ve LYS imtihanına girmeden okul başarılarına ve etkinliklerine göre tercih edecekleri bir yüksek okula girmesi sağlanmalıdır. Bunun dışında “Üniversite Hazırlık Dershanelerini” ortadan kaldıracak ve gereksiz kılacak bir çalışmanın da yapılmasına ihtiyaç vardır. Zira, Lise öğrenciyi üniversiteye hazırlıyor ise Dershanelere neden ihtiyaç duyuluyor? Şayet Lise üniversiteye hazırlamıyor ise o zaman Liseleri kapatalım gitsin…

Bu durumda Milli Eğitim Sisteminin bütünü ile yeniden ele alınarak düzenlenmesi ve Dershane Sisteminin de yeniden gözden geçirilmesi zorunlu olarak karşımızda durmaktadır. Sistem bu hali ile her zaman yeni mağdurlar üretecektir.

Sonuç olarak katsayının 0.15 ve 0.13 olarak yani binde 2 bir farkla kabul edilmesi ile makul bir seviyeye çekilmiş oldu. Ancak bu geçici bir tedbir ve anlaşma olarak kabul edilebilir ve mağduriyetleri azaltır; ancak ortadan kaldırmaz. Sistemin baştan ve yeniden ele alınarak düzenlenmesi gerekmektedir.
Sorunsuz ve kaliteli bir eğitim sistemi en büyük dileğimizdir…