Üzüntülerimizin yüzde yetmiş beşi paradandır. Parasal üzüntülere düşmemek için parayı kazanmak ve harcamak için plan yapılmalıdır. Parayı kazanmak plan ve gayrete bağlı olduğu gibi, harcamak için de plan yapılmalı ve ona göre harcanmalıdır.

Ancak şurası bir gerçektir ki, para kolay kazanılmaz; ama çok kolay ve çabuk harcanır. Bir de insanın başına hiç umulmadık kazalar, belalar ve musibetler gelebilir. Bu durumda mal ve para ister istemez insanın elinden çıkar. Yılların birikimi ve gayreti bir anda sıfıra iner. Bu bakımdan insan Allah’a sığınmak, yalvarmak ve kazancına kanaat etmek, Allah’tan gelene razı olmak ve kazancından dolayı memnun olmak ve Allah’a şükretmek gerekir. Saadet ancak rıza, kanaat ve tevekkül ile mümkün olur.

İnsanların çoğunu üzen ellerinde az paranın olması değildir. Başına herhangi bir sıkıntı gelmeyen ve normal şartlarda çalışan birinin sıkıntıya girmesi ise parayı harcamalarını bilmemeleridir.

Her insan parasına ait hususlarda kendi başına bir ticarethane açmış sayılır. Parayı yönetmek için her şeyden önce bütün olayları bir deftere yazınız. Böylece paranızın nereye gittiğini öğrenmiş olursunuz. İkincisi bütçenize uygun ihtiyaç listesi yapınız. Bütçe ile yaşayan insanlar en mesut insanlardır.

Parayı zaman gibi kullanmak gerekir. Atalarımız “Vakit nakittir” diyerek zaman ile paranın aynı değerde olduğunu vurgulamışlardır. Harcamalarınız üçe ayrılır. Birincisi borcunuzdur. Bu Anne-babanıza yaptığınız harcamalardır. İkincisi geleceğe yaptığınız yatırımlardır. Bunlar ise ahrete ve çocuklara yaptığınız harcamaları kapsar. Üçüncüsü ise rızkınızdır. Bu da günlük zaruri ihtiyaçlarınızdır.
**
Para kazanmayı öğrendiğiniz gibi harcamayı da öğrenmelisiniz. Parayı akıllıca kullanmalıdır. Geliriniz azsa başınız ağrımaması için harcamalarınız da az olmalıdır. Borç alma mecburiyetine karşı itibarınızı sağlamaya çalışınız. Hastalık, felaket ve kazalar gibi umulmayan masraflara karşı kendinizi koruyunuz. Çocuklarınıza paraya karşı sorumluluk duygularını geliştirin. Asla kumar oynamayın.

Eğer mali vaziyetinizi düzeltmeye imkân yoksa kendimize acıyalım ve değiştirilmeyecek şeylerden dolayı üzülmekten vazgeçelim. Şayet elinizdeki size yetmiyorsa dünyaya sahip olsanız yine bedbaht olursunuz. Zenginlik paraya değil kanaate bağlıdır. Öyle ise kanaate alış ve rızaya çalış.

Şunu bilin ki, bütün dünyaya sahip olsak da yine üç öğün yemek yeriz ve bir yatakta yatarız. İnsanın zaruri ihtiyaçları yemek, içmek, giyinmek ve barınmak gibi temel ihtiyaçlardır. Zamanımızda ihtiyaçlar artmıştır.
**
Mali sıkıntılara uğramamanız için parasını vermediğiniz şeyi almamalısınız. Ticarette peşin çalışmalısınız. Kimseden ödünç para almamalısınız. Dostluğun ayrı, alış-verişin ayrı olduğunu unutmamalısınız.


SIKINTIDAN NASIL KURTULURUZ?

    Ufak meseleler ve küçük hayal kırıklıkları sizi taşırır mı?
    İnsanlarla geçinmeyi güç mü buluyorsunuz? Onlar da sizi...
    Daima üzüntü ve sıkıntılarınızdan başka şey düşünmek istemez misiniz?
    Sizi üzmemiş olan durumları da çekingenlik ve ümitsizlik ile karşılar mısınız?
    İnsanlardan şüphe eder, dostlarınıza güvensizlik gösterir misiniz?
    Kendinizi değersiz bulur, hatta kendinizden şüphe eder misiniz?

Bunların çoğuna evet derseniz:

1- Çekinmeden birine içinizi açıkça dökün.
2- Sizi sıkan insanlardan ve durumlardan kaçın.
3- Hiddetinizi boşaltmak için başka bir iş yapın. Yürüyün, bahçe ile uğraşın.
4- Başkaları ile anlaşmazlık ve tartışma konusu oluyorsanız, bunu hoş görün.
5- Üzüntünüzü yanmak için başka birine iyilik yapın.
6- Birçok şey yerine bir şeyi öne alın ve tam yapınız. Başarı, üzüntüyü örter.
7- Unutmayın, kimse insanüstü değildir, herkes her şeyi yapamaz.
8- Tenkite fazla önem verip kızmayın.
9- Yarış etmeyin, bırakın başkaları sizi geçsin.
10- Kendinizi başkalarının hizmetine adayın.
11- Dinlenmeyi ihmal etmeyin.
12- Kendinize ve dostlarınıza güvenin.
13- Dünyadan fazla bir şey beklemeyin. Elinizdeki ile mutlu olmaya çalışın.
14- Dünyanın mahiyetini, yaratılış gayemizi, ahiretin ebedi saadetini, Allah’ın rızasını düşünün.
15- Kur’an-ı Kerim’i, R. Nurları, Peygamberimizin hadislerini, büyüklerin hayatını sık sık her gün okuyarak tefekkür ve tedebbür ediniz.
 
Ve bunları önce nefsinize, sonra da başkalarına anlatınız. Sohbetinizi ve sözlerinizi bunlarla süsleyiniz.