Skip to content
Site Tools
Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color blue color green color
Konumunuz: Ana Sayfa arrow Yazılarım arrow Felsefe arrow BİLGİ FELSEFESİ
Advertisement
BİLGİ FELSEFESİ PDF Yazdır E-posta
Çarşamba, 06 Şubat 2008
Yazı Index
BİLGİ FELSEFESİ
Sayfa 2
Sayfa 3
Sayfa 4
Sayfa 4 Toplam: 4


Akıl da bilginin kaynağıdır. Filozoflar aklı “Doğruyu yanlıştan ayıran latif bir cevher” olarak tarif etmişlerdir. Akıl ile hasıl olan bilgi kesindir. “Bir bütünün parçalarından büyük olması” gibi, bilgiler akli bilgilerdir. Akıl analız, sentez ve deneyler ile bilgilerden yeni bilgiler üretir.

İslam bilginleri vahiy ile akıl arasında şöyle bir münasebet kurmuşlardır. Nasıl ki, güneş ışığı göze yardım ediyor ise vahiy de akla yardım ederek “eşyanın ve varlığın mahiyetini” aydınlatıyor.

Bilgiyi: “gerçeğe uygun malûmat” olarak tarif etmişler. Aklı ve vahyi gerçeği aydınlatan birer ışık olarak kabul etmiş ve değer vermiştir. Hatta “Akıl ile nakil tearuz ettikleri vakit akıl esas alınır, vahiy ve nakil te’vil edilir” diye hükmetmişlerdir. Ancak bu akıl “Akl-ı Selim” olmalıdır, demişlerdir.

Aklı doğruyu bulmak için esas kabul ederlerken, doğru bilgiyi de aklı pekiştirmek ve doğru düşünmeyi, doğru karar vermeyi sağlamak için zaruri kabul etmişlerdir.
Nitekim Bediüzzaman Said Nursi “Aklın nuru fen ilimleri, vicdanın ziyası dînî ilimlerdir. Her ikisinin de ittifakı ile hakikat tecelli eder” demişlerdir.

BİLİM NEDİR?

İki açıdan ele alınabilir:
a) Dünyayı anlamada ve doğru bilgiye erişmede bir araştırma tarzı, bir yaklaşım şekli...
b) Yaklaşım tarzı, yöntem sonucu oluşan sonuç bilgiler bütünü...
Bilimsel Bilgi: Organize bilgiler bütünüdür. Gözlem, deneyim, kuram sonucu oluşan bilgiler bütünüdür.

Bilimsel Bilginin Özellikleri:
1- İlerleyici olması. Bilgilerimiz 50 yıl öncesinden ileridedir.
2- Tarih boyunca birikmiş, artmış olmasıdır.
3- Herkese açık, toplumun ortak malıdır.
4- İlmî bilgiyi üreten insandır. Ancak bilgi insandan bağımsız olup, nesnel (objektif) tir.
5- Dinamiktir ve devamlı değişim halindedir.
6- Mutlak değildir. Doğru gözlem ve ince akıl yürütmeyle yerini başkasına bırakır.
7- Mantıksal ve tutarlıdır.
8- Tabiat bilgileri (bilimleri) kanun ve kurallara uygun olduğu için geleceği bununla bilmek mümkündür. Ancak, sosyal olayları görme imkanı yoktur. Matematiksel bilgiler kesindir, ancak tarihsel ve psikolojik bilgiler geçmişi incelemeyi esas alırlar. Gelecek hakkında kesin bilgiler veremezler.
Bilim, herhangi bir bilimde düzenlenmiş doğru bilgiler bütünüdür. Ancak bu bilgiler düzenlenmiş ve sistemli bir biçimde birleştirilmiş olması gerekir.
- Bilginin doğruluğu nasıl tespit edilir?
- Bilgi, gerçeğe uygun bilgidir. Doğru bilgi ise konusunu uygun bir şekilde yansıtan ve amacından sapmayan bilgidir. Amaç diyoruz, zira her şeyin bir amacı vardır. Amacından saptığı zaman tersine döner.

Bilimin Değeri: Üç nokrada ele alabiliriz:
a) Pratik Değeri: Bize sağladığı faydalardır. Hayatı kolaylaştırır. İnsanın eşyaya ve dünyaya hakimiyetini de sağlar.
b) Sosyal ve Entellektüel değeri: Kişi bilgi sayesinde hürriyetine kavuşur. Bilgi merakını giderir. Toplumda iyi bir statü kazanmasına sebep olur.
c) Ahlaki değeri: Bilgi insanı olgun, karakterli ve ahlaklı yapar. Eşyanın ve insanın değerini, grup içinde çalışmanın, hukuka uymanın önemini bilgi ile kavrar. Araştırmadan karar vermemeyi, sabırlı olmayı, önyargılardan kurtulmayı, insanı ve toplumu anlamayı sağlar.
 
Etiketler:  Bilgi Felsefesi Bilgi Bilgi nedir Filozoflar Filozof Realizm Septizm Pragmatizm Ampirizm
<< Önceki - Sonraki
 
< Önceki   Sonraki >
[ Geri ]