M. Ali KAYA
Giriş:
Peygamberimiz (sav) “Kim yeni ve güzel bir sünnet/âdet ihdas eder ve kendisinden sonra onunla amel edilirse, onunla amel edenlerin ecri ve mükâfatı ondan hiçbir şey eksilmeksizin aynen kendi amel defterine yazılır” (İbn-i Mâce, Mukaddime, 14) buyurarak hayırlı iş ve güzel adet ile yenilikleri teşvik etmiştir.

Önceleri peygamberimizin (sav) mescidinde kandil bulunmuyordu. İlk olarak Hıristiyan asıllı olup sonra Müslüman olan Temim-i Dârî (ra) İran’dan gelirken bir kandil getirerek Mescid-i Nebeviye getirdi ve yatsı namazında yaktı. Sahabelerden Abdullah b. Mesud (ra) kiliselerde bulunduğu için bunu tereddütle karşıladı. (Heysemi, Zevaid, 2:15) Ancak peygamberimiz (sav) mescidinin kandille aydınlandığını görünce çok sevindi. Temim-i Dariye dua etti. (Buhari, Salat, 22; Müslim, Salat, 272; Heysemi, Zevâid, 2:15) Daha sonra sahabeler ve müslümanlar yenilikleri güzel karşılamaya ve gerek mescitleri, gerekse ihtiyaçları kolaylaştırmak için insanlara hizmet etmeye devam ettiler. Emeviler döneminde mihraplar ve minareler camilere ilave edildi. (İslam Ansiklopedisi, Mihrap ve Minber Maddesi, 8:325)

M. Ali KAYA
“Risale-i Nur” ve Risale-i Nurun membaı olan “Hizb-i Nuri” ve “Cevşenü’l-Kebîr” okunduğu zaman kâinat dile gelmekte ve açıklanan her bir ism-i ilâhi bu kâinattaki bir âlemi nurlandırdığı görülmektedir. Zulümat karanlıklarını izale etmekte, gafleti ve bu gaflete sebebiyet veren tabiatları ve tağutları parça parça etmektedir. Ehl-i dalaletin boğulduğu tabiat perdesinin arkasında “Tevhit Nurları” görünmekte ve orayı nurlandırmakta olduğu hem göze, hem akla, hem diğer duygulara görünmektedir.

Risale-i Nur kâinatı baştanbaşa âyineler hükmünde tecelliyat-ı esmaya mazhariyetlerini öyle göstermektedir ki gafletin imkânı olmamaktadır. Böylece Risale-i Nurlar kâinat kadar geniş bir mertebe-i huzuru anlayarak okuyanına kazandırmakta ve kâinat genişliğinde bir ubudiyet dairesi açmaktadır. (Kastamonu Lâhikası, 2006, s.332)

M. Ali KAYA
“Allah göklerin ve yerin Nuru’dur. O’nun nuru içinde ışık bulunan bir kandil yuvasına benzer ampul gibidir. O ışık cam bir fanus içindedir. Cam ise sanki inci gibi parlayan bir yıldızdır. Onun ışığı ne doğudan ve ne de batıdan gelmeyen bereketli bir zeytin ağacındandır. Ateş değmediği halde her yeri aydınlatır. O nur üstüne nurdur. Allah dilediğini nuruna kavuşturur. Allah insanlara misaller vererek gerçekleri açıklar ve Allah her şeyi bilir.” (Nur, 24:35)

Nur, Allah’ın hidayetidir. Hidayetin vesilesi ise kâinattaki deliller, yani Allah’ın ayetleridir. Kur’ân ve peygamber ilâhi hidayetin araçlarıdır. Bu nurun güneşe değil de kandile benzetilmesi hidayete muhatap olan insanın kalbindeki ve kafasındaki Allah bilgisi ve din bilgisidir. Ancak bu kişinin kendisinde olan duyguları kullanması ve kuvve-i kutsiye olan vahye yönelmesi iledir.

M. Ali KAYA
Ruh, hayat, akıl, şuur ve kalpten ve bunlara bağlı olan duygulardan mürekkep bir hakikattir ve ilâhî bir nefhadır. Hayat varsa ruh da vardır. Ruh hayatın tekamülüne göre tekamül eder. Bediüzzaman Said Nursi Ruh’u “Zihayat, zîşuur, nurânî, vücud-u hârici giydirilmiş; câmî, hakikattar, külliyet kesbetmeye müsait bir kanun-u emrî” (Sözler, 2004, s. 842) olarak tarif eder. Ceset ruhun hanesi ve libasıdır. Ceset ruha dayanarak ayakta kalır. Ruh ise bizatihi kâimdir. Ceset harap olsa ruh daha ziyade serbest olur ve melek gibi göğe uçar. (Barla Lâhikası, 2006, s.416)

Bedenin azaları olduğu gibi ruhun çeşitli duyuları, duyguları ve fonksiyonları vardır. Bunları bazılarını şöyle sıralayabilir.