M. Ali KAYA
Evlenmek fıtratın gereği ve peygamberin (sav) sünnetidir. Farz değildir. Zira farz olsa herkes için farz olur ve evlenmemek günah olurdu. İnsan hayatının çeşitli durumları vardır ve herkes evlenmeye müsait değildir. Yaşlı ve cinsi iktidar zafiyeti bulunan ve durumu müsait olmayan kimselerin evlenmesi mekruhtur. Bakire, mütedeyyine, güzel, iyi soya mensup ve yakın bir akrabadan olmayan bir kadınla evlenmek sünnettir. Peygamberimiz (sav) buyurdular: “Kadın dört şey için nikahlanır: Malı, güzelliği, soyu ve dini için. Sen dindar olanı tercih edersen bereket ve kerâmet bulursun”  buyurdular.

Nikahtan Önce Bilinmesi Gereken Hususlar: Nikah konusuna girmeden önce bilinmesi gereken önemli hususlar vardır. Bunlardan bazılarını alt başlık olarak ele alacak olursak peygambere has özellikler, bakmakla ilgili hükümler, konuşmakla ilgili konular, ne gibi konuşmaların gıybet olacağı konusu ele alınmıştır.
 

Peygambere Has Özellikler:
Peygamberimizin kendisine has özellikleri vardır. Bunlar dört çeşittir:
1. Kendisine vacip olan şeyler: Duha, kuşluk, vitir ve teheccüd namazı ile Kurban, misvak ve istişare gibi hususlar.

2. Kendisine haram olan şeyler: Zekat ve sadaka almak, yazı öğrenmek, şiir okumak ve içinde gizlediğinin tersini göstermek, kefili olmayan borçlunun cenaze namazını kılmak.

3. Başkasına yasak kendisine mubah olan şeyler: Gece iftar etmeden oruca devam etmek, dörtten fazla kadını nikahı altında bulundurmak, izni olmadan evli olmayan kadını bir başkasına nikâhlamak gibi hususlar.

4. Kendisine yapılan ikramlar: Nikahında bulunan kadınların başkasına haram olması, zevcelerinin diğer kadınlardan üstün olması, mükafat ve cezalarının kat kat olması, nübüvvetinin ilk olup son gönderilmesi, isminin arşa, göklere ve cennet kapılarına yazılması, nübüvvet mührü, şefaat-ı uzmanın kendisine verilmesi, ümmetinin diğer ümmetlerden üstün olması, gölgesinin olmaması, gözü ile gördüğü gibi arkası ile de görmesi, gözleri uyuduğu halde kalbinin uyanık olması...

Avretle İlgili Hükümler:
Başkasına bakmak dört çeşittir:
1. Erkeğin kadına bakması: Bu bakışın haram olması için beş şart vardır.

a. Birincisi; Bakanın baliğ ve mürâhık olması. Çocuğun bakmasında haramlık yoktur. Mürahık olanın bakması haram olmasa da baktırması ve buna yol açması haramdır.

b. İkincisi: Erkek olması. Tenasül aleti olmayan kimsenin de kadının dizi ile göbeği arasına bakması yine haramdır. Bu konuda başkasına bakması haram değildir. Yaşlı, tenasül aleti kesik ve erkeklik gücünden mahrum olanlarla genç ve kudreti yerinde olan arasında fark yoktur.

c. Üçüncüsü: Bakılan kadının küçük yaşta değil, arzu edilecek yaşta olması. Yedi yaşından küçük olana bakmakta haramlık yoktur. Bu nedenle küçük çocuğu temizlemek için avretine bakmak haram olmaz.

d. Dördüncüsü: Yabancı olması. Mahrem, yani nikahı haram olanların diz kapağı ile göbeği arasına bakmakta beis yoktur. Mahrem olanların göbek ile diz kapağı arasına bakması haramdır.

e. Beşincisi: Bakışın kasıtlı olması. Birbirine rastlamak, aniden görmek suretiyle meydana gelen bakış haram değildir. 

2. Erkeğin erkeğe bakmasıdır. Erkeğin erkeğe mahrem olan yerleri göbeği ile diz kapağı arasıdır. Dolayısıyla diz kapağı ile göbeği arasına bakması haramdır.

3. Kadının kadına bakması: Erkeğin erkeğe bakması gibi, göbeği ile diz kapağı arasındaki bölgeye bakması haramdır.

4. Kadının erkeğe bakması: Bu konuda ihtilaf vardır. Bazı âlimlere göre erkeğin kadına nispetle sadece göbeği ile diz kapağı arası haram olup diğer yerlerine bakmasında günah yoktur. Bir kısım ulemaya göre ise erkeğin kadına bakması haram olduğu gibi kadının erkeğe bakması haramdır.

5. Kadının koku, saçı ve benzeri organ ve parçalar halinde iken bakılması haram olduğu gibi yerinden kopup ayrılsa da yine onlara bakmak haramdır. Nereye bakmak haram ise oraya dokunmak da haramdır. Bu nedenle erkeklerin de bakılması haram olan göbeği ile diz kapağı arasına dokunmak ve ellemek da haramdır.

6. Evlenme amacı ile bakmak: Birbirleriyle evlenmek isteyen erkek ve kadının birbirlerinin yüzlerine bakmaları sünnettir. Peygamberimiz (sav) “Bir kimse bir kadınla nişanlanmak arzu ederse ona bakmasına beis yoktur”  buyurmuşlardır. Mahrem olmayan erkek ile kadınların birbirlerine bakmaları helal değildir.

Nefsani ve şehvani bakışların tamamı haramdır. Ancak şahitlik yapmak ve alışveriş için ve hastalıktan dolayı tedavi amaçlı olarak doktorun hastasının her yerine bakması ise caizdir. Gayr- Müslim bir kadının Müslüman bir kadına bakmasına da meydan vermemek de lazımdır.

Mahrem olmayana bakmak haram olduğu gibi, onunla tokalaşmak da haramdır.

Zevc ile zevce müstesna on yaşından büyük olanların bir yatakta yatmaları câiz değildir. Bu nedenle on yaşına gelen çocukların yataklarını ayırmak gerekir.

Gıybet sayılan ve sayılmayan hususlar:
İslam’da başkasının kusurunu söylemek gıybet olup haramdır. Kur’ân-ı Kerimde şiddetle yasaklanmıştır. İnsanın bu çirkin silahı kullanması insanlığına aykırıdır. Ancak ciddi bir maslahat varsa kişi aleyhinde konuşmak gıybet sayılmaz.

İslam bilginlerine göre beş hususta gıybet caizdir, yani bu husus gıybet sayılmaz:
1. Haram olan bir fiili işleyen kişiyi bundan vazgeçirmek amacı ile hocasına ve velisine durumunu söylemek gıybetten sayılmaz.

2. Zalim olan ve zumlu ile övünen bir idareciyi bundan vazgeçirmek amacı ile hakime ve yetkililere şikayette bulunmak ve zalime “zalimsin!” demek. Hatta “zalim hükümdara hak söz söylemek ve zulmünü hunharlığını yüzüne haykırmak en büyük cihad ve ibadettir.”

3. “Fasık-ı mütecahir” olup günahı açıktan işleyen ve bununla övünen kimseyi teşhir ederek halkı onun şerrinden korumak. Hatta “Fâsıkı fıskı ile anın ki halkı onun şerrinden koruyasınız” denilmiştir.

4. İstişare ve şahitlik gibi hukukî meselelerde hakkı ortaya koymak.

5. Hakaret amacı taşımadan tarif ve tanıtmayı amaç edinerek “kör ve topal adam” gibi kusur ifade eden sözleri söyleyerek adamı tarif etmek.

6. Dini meselelerde hak olmayan bir davayı ve meseleyi dava edinen kişiyi ilzam ve iskat etmek ve fikrini çürütmek için gerek yazı ile gerekse sözle tenkit etmek ve hakkın ortaya çıkmasına hizmet etmek o kişiyi gıybet sayılmaz.

7. İlmî, fikrî ve siyasi meselelerde iddia sahiplerinin fikirlerini tenkit ederek gerçeği ortaya çıkarmak gıybet ve dedikodu sayılmaz.

Bir memurun durumunu amirine şikayet etmek de maslahat gereği gıybet sayılmaz. Ancak haksız şikayetler gıybetten daha büyük günah olup iftira sayılır.