M. Ali KAYA
Bir kimse kendisine hac vacip olduğu halde ağır hasta olur ve haca gitmeden öleceğini anlarsa kendi yerine hac yapılması için vasiyet etmesi gerekir. Yine bir kimseye hac farz olduğu halde müzmin bir hastalık veya ihtiyarlık sebebiyle haca gidemeyecek olursa yerine başkasını göndermesi gerekir.

Bir kimsenin durumu müsait olduğu halde hacca gitmez de vefat ederse vasiyet etsin etmesin yerine bedel göndermesi gerekir. Bu zimmetinde bulunan borçları ödenmesi için vasiyet etmese de ödenmesi lazım olduğu gibidir. Nitekim peygamberimiz (sav) Veda Haccında iken bir kadın peygamberimize (sav) gelerek “Ya Resulallah! Allah’ın kullarına farz kıldığı hac babamın ihtiyarlık dönemine rast geldi. O deve üzerinde kendisini tutacak güce sahip değil. Onun yerine ben haca gitsem olur mu?” dedi. Peygamberimiz (sav) “Evet” buyurdular. 

Hacc-ı Bedelin Şartları: Hacc-ı Bedelin sekiz şartı vardır.

1. Asil olanın müsaade etmesi: asilin müsaadesini almadan hacca gitmek caiz değildir. Ancak varislerinin ölenin yerine gitmesi caiz olur.

2. Gönderilmesi için kendisine vekalet verilenin bizzat gitmesi. Vekaleti alan bir başkasını gönderirse olmaz.

3. Vekil mikatta ihrama girerken kimin yerine hacca gelmiş ise onun adına niyet etmesi. Niyet kalbin amelidir, dili ile de söylese niyetini pekiştirmiş olur.

4. Vekilin asilin istediği ve vasiyet ettiği şekilde hareket etmesi. Asil Hacc-ı İfratı istediği halde vekil Hacc-ı Temettü yaparsa caiz değildir.

5. Bedel olarak gidenin hacca ehil olması gerekir.

6. Bedelin haccın farzlarını, vaciplerini ve sünnetlerini bilmesi gerekir.

7. Şayet vekaleti veren vasiyet etmiş ve vefat etmiş ise kimi tayin etmiş ise onun gitmesi şarttır. Varislerinin başkasını göndermeleri caiz olmaz.

8. Hacc-ı Bedele giden kimsenin daha önce kendi nefsi için hac farizasını ifa eden birisinin bedel olarak hacca gitmesi caiz değildir.