M. Ali KAYA
Peygamberimiz (sav) buyurdular: “Kişinin kendisini ilgilendirmeyen hususları terk etmesi Müslümanlığının güzel olmasındandır.” (Elbânî, Mişkâtul-Mesâbîh, 4839)

Bu hadis-i şerif ahlak, edeb ve çalışma hayatı bakımından çok önemli bir prensiptir. Mâlikî ulemasından Muhammed b. Ebî Zeyd der ki: “Edebin ve ahlakın esası ve özü dört hadisten kaynaklanır. Birincisi, “Kim Allah’a ve resulüne iman ediyorsa ya hayır söylesin veya sussun.” İkincisi, “Öfkelenme!” Üçüncüsü, “Mü’min kendisi için sevip istediğini kardeşi için de sevip isteyendir.” Dördüncüsü ise, “Seni ilgilendirmeyen hususları terk et!” hadisleridir” demiştir.

Kulun Müslümanlığının kemâli ve itikâmeti faydalı olmayan şeyleri terk etmesi ve kendi amacı istikametinde hareket etmesidir. Kendisini ilgilendirmeyen hususların başında dilini boş sözlerden korumak gelir. Çünkü melekler insanın konuştuğu her sözü yazdıklarını yüce Allah şöyle bize haber verir: “Ne konuşursanız mutlaka onu gözetleyen rakîb ve atîd melekleri vardır.” (Kâf, 50:18) Muaz b. Cebel (ra) bu ayet-i Kerime’nin anlamını merak ederek “Ya Resulallah! Biz konuştuklarımızdan dolayı sorumlu olacak mıyız?” diye sordu. Peygamberimiz (sav) buyurdu: “Annen seni kaybedesice! İnsanları cehenneme yüzüstü atan dillerinden başka nedir?” (Elbanî, 2:139)

İnsan her şeyden önce dilini tutmasını bilmelidir. Gelişigüzel konuşmalar döner dolaşır konuşanı mahkûm eder. Bazen mubah konuşmalar bile sonunda insanı harama sürükler. Müslüman’a vakar ve heybet kazandıran en önemli husus onun susması ve sadece gerektiği zaman konuşmasıdır.

Ebu Hureyre (ra) “Sizden birinin Müslümanlığı hüsn-ü niyet ve ihlâsla güzel hale geldi mi onun işlediği her bir hayırlı ameli on katından yedi yüz katına kadar yazılır. Kötülüğü ve günahları ise bir misli ile yazılır. Bu Allah’ın huzuruna varana kadar böyle devam eder” demiştir.

Kişiyi ilgilendiren hususların başında nefsine ait emirler gelir ki bunlardan en önemlisi farzlar ve haramlardır. Bunları mutlaka yapması gerekir. Sünnetleri de elinden geldiği kadar yapmalıdır. “Emr-i bil’ma’ruf ve nehy-i ani’l-münker” konusunda kendi sahası içinde kalmalıdır. Eğitimci olmayan birinin eğitim ile ilgili bir hususa karışması kendisini ilgilendirmeyen hususa müdahale etmesi anlamına gelmektedir.
 
İhtisasa önem vermek gerekir. Bilmediği ve sahası olmayan konularda uluorta konuşmak kendisini ilgilendirmeyen hususların başında gelmektedir.