Yüce Allah Kerimde insanda bulunan nihayetsiz kabiliyet-i zulmü ifade için “İnsan çok cahil ve zalimdir” (Ahzap, 72) buyurur. Çünkü insanda hayvanların aksine duyguları ve kabiliyetleri sınırlı değildir. Bunun için kendini seven ve menfaati için her şeyi yapabilen insan zulüm damarı ile çok büyük tahribat yapabilir.

Benlik ve enaniyetin pis şekli olan kendini sevmek, kendini düşünmek, menfaatini takip etmek, gurur ve inat bir araya gelse öyle büyük günahları doğurur ki insanlık ona isim bulamamıştır. Bunun sonucu olarak bir insan tüm insanlığı sıkıntıya sokar, dünyayı harap etse kendisi tatmin olmaz. Benlikten kaynaklanan zulüm damarı ile “Bir insanı öldürmek bütün insanları öldürmek gibidir” (Rum, 19) ayetinin bir manasını gösterir. İnsanın bu durumu cehennemin varlığına delil olduğu gibi, cezası da ancak ebedi cehennemdir.

Allah, Kadir-i Mutlaktır, adildir, zulmetmez. “Lâyus’el”dir. “Fa’lün Lima Yürid”dir. Dilediğini yapar. Hakimdir, tüm işleri hikmetlidir. Ehaddir, Sameddir, hiçbir şeye muhtaç değildir.

İnsanı kendisine ayine olsun diye yarattığı için hür yaratmıştır. İrade ve hürriyeti, insan olmanın gereği yapmıştır. Bunun için ona sorumluluk yüklemiştir. İnsan hür ve irade sahibi olmasaydı, sorumlu da olmazdı. Ne mükafatı hak ederdi, ne de cezaya müstahak olurdu...

İnsanın birinci özelliği, özgürce seçim yapabilmek, iradesini hür bir şekilde kullanabilmektir. İyiyi-kötüyü, doğruyu-yanlışı öğrenebilmek ve sonra bunlar arasında seçim yapmakla insan hürdür. İnsanın elinden iradesini ve hürriyetini alırsanız onun insanlığını almış olursunuz.