M. Ali KAYA 

Giriş:

İnsan beceriksizlik düzeyine gelene kadar terfi eder.  Ancak yöneticiler aşırı terfi ettikleri için değil, başarının ilkelerini öğrenerek uygulamadıkları için başarısız duruma düşerler. Çünkü başarı için devamlı öğrenmeye ve gelişen ve değişen şartları bilerek bunlara göre yeni stratejiler üretmeye ve yeni kararlar alarak uygulamaya bağlıdır.

Terfinin şartı başarıdır. Başarının şartı ise devamlı gelişim ve değişimdir. Değişim ve gelişim ise devamlı öğrenmeye bağlıdır. Öğrenme ve yeni şartlara ayak uydurmak zor olduğu ve geleneği ve alışılmış terk etmeyi gerektirir. Bu ise gerçekten zordur. Her yönetici bu beceriyi ve başarıyı gösteremediği için başarısız olur.

 Eğitim bir bakıma başkalarının deneyimlerinden yeni şeyler öğrenme sürecidir. Bir kısım yöneticiler başkalarının deneyim ve tecrübelerine değer vermedikleri için öğrenmeye karşı direnç göstermekte ve başarı şansını kaybetmektedirler.

Yönetimle ilgili süreçte bütün yönetimsel faaliyetler iç içedir. Yöneticiler yönetirlerken aynı zamanda hem yetki veriyor, hem karar veriyor hem de kontrol ediyordur.  

Yöneticiler şoförler gibi kuralları kanıksayarak zamanla kötü alışkanlıklar edinebilirler.

Başarının sırrı yoktur. Yönetim bir bilim olmadığı gibi karmaşık bir iş de değildir; sadece bir iştir. Başarılı bir yönetim bir anlayış ve zihniyet meselesidir. En başarılı yönetim şekli “Demokratik” yönetimdir. Bu ise hürriyetçi bir anlayışı yansıtır. Bireysel farklılıkları dikkate aldığı gibi, yetki devrini, güveni ve hürriyeti esas alır.

İnsanları Yönetme Sanatı:

Herkes güçlü bir yönetici ile çalışmak ister. Yöneticide istenen en önemli özellik “kararlılık ve tarafsızlık”tır.

Çalıştıkları yerde mutsuz olan insanlar işlerini kötü yaparlar. Çalışanların ihtiyacı olan işten tatmin olma duygusunu sağlayamazsanız şirketiniz para kaybedecektir. Yönetici yanında çalışanları neyin motive ettiğini anlayarak onları mutlu olmalarını sağlamalıdır. Bunlar, değer verilme, başarı, güvenlik, para, iş konusunda fikrine başvurulma ve terfi imkânı gibi hususlardır. İyi motive edilmiş bir kadro her tülü olumsuz şartlarda çalışarak kurumunu başarılı hale getirir.

Doğru Çevre Edinme: İyi bir yönetici çalışanların işe şevkle gelmelerini sağlar. İnsanların en verimli zamanları yaptıkları işten memnun oldukları zaman olduğunu unutmayınız.  

İyi Bir Ekip Kurma: Ekibinizi seçerken dikkatli olun. İşe yeni alınan personelin çalışmaya alışmaları için yardımcı olun.

Ekibi Yönetme: Herkesin yaptığı işin kapsamını sürekli olarak inceleyin. Kararları mümkün olan en alt düzeyde verdirin. Görev verdiğiniz elemanların otorite alanlarını da genişleterek sorumluluklarını artırın. İnisiyatif kullanmalarına da imkân verin. Yanınızda çalışanların yaptıkları işlerin önemini anlamalarına yardımcı olun.

Şikâyet insan fıtratında vardır. Siz de müspet düşünün, pozitif olun. Eksikleri değil, yapılanları görün. İdareci olarak sizin göreviniz personelin eksik bıraktığı işleri tamamlamaktır.

İnsanlara ücretlerini adil ve rekabet esasına dayalı olarak ödeyin. İnsanlar iyi ücret almadıkları bir işte keyifli çalıştıkları fikri doğru değildir. Para insanı teşvik eder. Para insan emeğine verilen değeri gösterir. Para insanın istedikleri şeyleri alma ve borçlarını ödemek demektir. Para insanın şerefle yaşayabilmesi için gereken en önemli şeydir. Yanınızda çalışanlar diğerlerinden daha çok katkıda bulunurlar. Bunun için onlara daha fazla ücret ödemelisiniz. İyi iş yapanları iyi para ile ödüllendirmezseniz rakipleriniz onları sizden çalarlar.

Para tek başına yeterli bir ödül değildir. Ekibinizin bütün ihtiyaçlarını karşılamalısınız. Bunlar statü, makam, övgü, güven ve tatil gibi ihtiyaçlardır. İnsanlar bir ihtiyaçlarını karşıladıkları zaman diğer ihtiyaçlarının tatminini isterler.  Sürekli verilen aynı ödüller de çalışanlar tarafından hak olarak algılanır. Bunun için verilen ödülleri değiştirin.

Çalışma Ortamı: İmkânlar ölçüsünde en iyi çalışma şartlarını sağlayın. Onlara her türlü imkânı ve işi kolaylaştırma ve teknolojiden istifade imkânı sağlayın. İş ve çalışma ortamı konusunda çalışanlarla sık sık toplantılar yaparak onların görüşlerini alın.

Önlerine yeni hedefler koyarak ölçülebilir standartlar belirleyerek bunu yönetin. Belirsiz hedefler koymayın. “Kar yapalım” yerine “Gelirimizi şu kadar artıralım” deyiniz. Ayrıca herkesin katlısını ölçün. İş tanımlarını ölçülebilir hedeflere göre belirleyin.

Tutmadığınız sözü vermeyin. Veremeyeceğiniz ödülleri vaat etmeyin. Yanınızda çalışanlara güvensizlik hissettirmeyin. Saldırgan yöneticilik çalışanların yanlışlar yapmasına sebep olur.

Çalışma ortamında güven oluşumuna zemin hazırlayın. İnsanlar güven ortamında verimli çalışırlar.

Yardımcılarınızdan sır saklamayın. Bilgilendirmeye açık olursanız saygı kazanırsınız. 

Kibar ve nazik olun ve yanınızdakilere örnek oluşturun. Onarın size nasıl davranmasını istiyorsanız, siz de onlara öyle davranın.

İyi Bir Planlama ve Değişimi Gerçekleştirmek:

İyi bir üst düzey yöneticisi uzun vadeli hedefler, yani strateji belirlemekle yükümlüdür. Orta dereceli bir yönetici yıllık ve aylık planları onaylamak durumundadır. Alt düzey yönetici ise kısa vadeli ve günlük, hatta saatlik planları yapar ve uygulamalarını takip eder.

Planlama yöneticilerin işidir. Ancak yöneticiler plan yaparlarken esnek olmak durumundadırlar. Değişime ihtiyaç duymayan şirketler hızlı bir düşüşe geçebilirler ancak yönetici ekibin başarılı veya başarısız olmasında belirleyici rol oynar.

Yöneticinin çalışanların performanslarını belirleyen somut hedefler belirlemelidirler. Hedefler ölçülebilir olmazsa başarıyı ölçmek mümkün olmaz. Ulaşılamayacak hedefler koymamalısınız. Hedeflerinizi belirleyen ve yapılacak işleri ve zamanlarını ayrıntılarıyla veren bir plan yapılmalıdır.

Planın işleyişi ve sürekliliği için diğer yöneticilerle planlama ve takip toplantıları yapılmalıdır.

Değişimi gerçekleştirmek için ustaca çalışmak ve süreci çok iyi yönetmek gerekir. İnsanlar yeni durumlara karşı kuşku ve korku içindedirler. “Biz devamlı böyle yapardık”   veya “Bu asla bir işe yaramaz” sözleri çok sık duyulacaktır. Değişime direnenlerle mücadele etmek rakiplerinizle mücadele etmekten çok daha zordur. İnsanlara değişim ihtiyacını anlatmak zordur. Bilhassa yaşlıların değişime ayak uydurmaları gerçekten çok zordur. Bilhassa imkânsızdır. Bunun için değişimi yaşlılarla değil gençlerle başarabilirsiniz. Şayet işletmenizde bir değişim yapmak istiyorsanız yaşlılarla değil, gençlerle yola çıkmalısınız. Kadronuzu yenilemeden ve gençleştirmeden kurumunuzu yenilemeniz mümkün değildir.