HÂKİMİYET-İ MİLLİYE VE DEMOKRASİ | Hakimiyet, Milli Hakimiyet, Demokrasi, Meşrutiyet, Hürriyet, Hulefa-i Raşidin, Hz. Ali, Hariciler

Konumunuz: Ana Sayfa

Yazılarım

Siyaset

HÂKİMİYET-İ MİLLİYE VE DEMOKRASİ

HÂKİMİYET-İ MİLLİYE VE DEMOKRASİ

Cuma, 06 Şubat 2009

Yazı Index
HÂKİMİYET-İ MİLLİYE VE DEMOKRASİ
Sayfa 2

Sayfa 2 Toplam: 2

İslam inancına göre insan iradesi dâhilinde olan hususlarda hürdür. Allah’ın emir ve yasakları insan iradesini kısıtlayıcı ve zorlayıcı değildir. Bilakis insan hürriyetinin önündeki engelleri kaldırmaya yöneliktir. İnsanın hâkimiyet ve hürriyet alanı çok geniştir. “İnsan yeryüzünün halifesidir.” (Bakara, 2:30) İnsanın yeryüzünde halife olması, Allah’ın hükümlerini icra ve kanunlarını tatbik etmesi içindir. (İşaratu’l-İ’câz, 2006, s. 424) Allah’ın insan iradesi ve hâkimiyeti konusundaki iradesi ise Kur’ân-ı kerimde belirlenmiştir. Allah’ın bu konudaki emri ve kanunu ise “Yöneticisini ehil olanlardan seçmesi (Nisa, 4:58) ve seçtiği bu yöneticiye itaat etmesidir.” (Nisa, 4:59) Yöneticiye emri ise “İstişare ile hareket etmesi” (Şura, 42:38) ve “Adil olmasıdır.” (Nisa, 4:58) İstişare ve adaletin gereği ise “Hüküm çoğunluğa göre verilir” (Münazarat, 81) kuralına göre çoğunluğun kabul ettiği şekilde hükmetmektir. Adil olan ve Allah’ın iradesine uygun olan da budur. Bu hususun tatbikatı “Asr-ı Saadet” döneminde “Hulefa-i Raşidin” tarafından uygulanarak gösterilmiştir.

Siyasal bilimciler ve siyaset uzmanları Allah’ın emri olan “idarecinin seçim ile belirlenmesine” ve seçilenlerin de kurumlar ve kurullarını “İstişare” ile yönetmesine “Demokrasi” adını vermektedirler. Bediüzzaman da böyle bir devlet idaresine “Demokratların” idaresi demiş ve desteklemiştir.

Bu durumda Bediüzzaman “Emir ve idare bütünüyle Allah’ındır.” (Âl-i İmran, 3:154) ayetine zıt mı hareket etmiştir? Asla ve kat’â! Bu ayet bize Meşrutiyet ve Demokratik idarenin Allah’ın iradesine uygun bir idare olduğunu anlatmaktadır. Câhiliye zannı gibi “keyfî ve baskıya dayanan bir idareyi istemeyin” “seçime ve istişareye dayanan” Allah’ın iradesine uygun olan ve sizin hür iradenizin de kullanımını sağlayan böyle bir idareyi benimseyin demektedir. Sahabelerin uyguladığı meşrutî, cumhurî ve demokratik idare akla, mantığa, şeriate ve yukarıdaki ayete daha uygun değil midir?

“Hâkimiyet Allahındır” diyerek Allah adına kendi irade ve yorumlarını “egemen” kılmak ve “üstün irade” olarak görmek çok büyük yanlıştır. Bu yanlış irade kullanımından dolayıdır ki muharref Hıristiyan ruhanileri Hz. İsa adına “kilise hâkimiyeti” ile Avrupa’da “Skolastik” bir dönem yaşatarak “istibdadın en dehşetlisini” uygulamıştır. Tarih buna şahittir. Sahabeler ise asla “Allah adına” hareket etmemişlerdir. Hz. Ebubekir (ra) “Ben Resulullah’ın halifesiyim” derken, Hz. Ömer (ra) “Ben mü’minlerin işlerini yapmak üzere seçilmiş bir emirim. Bana Allah’ın halifesi ve Resulullahın halifesi demeyin. Mü’minlerin emiri, “Emire’l-Mü’minin” deyin demiştir.

Hâkimiyetin kullanımında en doğru yol ve usul “milletin hâkimiyeti” prensibi ile hareket etmektir. İslam mütefekkirleri ve bilhassa Bediüzzaman “Meşrutiyet hâkimiyet-i millettir. Siz de hâkim oldunuz” (Münazarat, 1996, s. 23) demektedir. Millet iradesinin hâkimiyeti ile “Hüküm Allahındır” “Allah ve resulü bir konuda hükmünü verdiği zaman, mü’min erkeklerin ve mü’min kadınların başka seçeneği ve tercih hakkı olmaz. Allah’a ve Resulüne isyan edenler ise apaçık bir sapıklığa düşmüştür” (Ahzap, 33:36) ayetlerinin anlamı doğru olarak anlaşılmış ve yerli yerine oturmuş olur.

Cahil gençlerden oluşan ve yüzeysel olarak ayetlere bakıp derinlemesine düşünme melekelerini çalıştırmayan “Hariciler” “Hüküm ve hâkimiyet Allah’ındır. Yâ Ali! Sen Allah’ın hükmü ile hükmetmediğin için küfre girdin” diyerek Hz. Ali gibi “İlmin şehri” olan şanlı sahabeye ve seçilmiş devlet başkanına savaş açtıkları bir gerçektir. Hâricî mantığı ve basit bedevî düşüncesi ile Kur’ân-ı Kerimi ve Allah’ın ayetlerini anlamaya çalışmak elbette bizi hak ve hidayete irşat etmez.

Bediüzzaman hazretleri “Divan-ı Harb-i Örfî” tarafından “Sen de mi şeriat istiyorsun?” diye sorgulandığı zaman bir taraftan “Şeriatın bir hakikatine bin ruhum olsa feda etmeye hazırım! Zira şeriat, sebeb-i saadet ve adalet-i mahz ve fazilettir” derken (Divan-ı Harb-i Örfî, 19) diğer taraftan “Meşrutiyet, adalet ve şeriattır” (s.23) diyor ve “Meşrutiyet-i meşrua” diye kayıt falan koymuyordu. Şeriat ile meşrutiyet arasında çelişki olsaydı Bediüzzaman her ikisini birden savunur muydu? Asla! Şeriatın siyasi hayatta uygulaması meşrutiyet ve onun daha gelişmiş şekli demokrasidir. Bediüzzaman bunu nazara veriyor, “Meşrutiyeti şeriat namına alkışlıyordu.” (s. 24)

Siyasi hayatta hüküm ve hâkimiyetin insanlarda ve kamuoyunda olması “Allah’ın hâkimiyetinin sınırlanması” anlamına gelmez. İnsana hürriyet veren ve hükmetme yetkisi ile donatan Allah’tır. Allah’ın iradesi insanın iradesini hür olarak kullanması yönündedir. Hal böyle olunca hâkim olan Allah’ın iradesidir. Çünkü bilginler “Allah hükmünü milletin iradesi ile ortaya koyar” demişlerdir. İnsan bunun gereğini yapmadığı zaman Allah’ın iradesine uymamış olur.

“Demokrasi/meşrutiyet hâkimiyet-i millettir” (Münazarat, 23, 42, 79) diyen Bediüzzaman “Meşverette de hüküm ekserindir” (s. 41) “İcma-i ümmet şeriatta bir delil-i yakînidir. Rey-i cumhur, şeriatta bir esastır. Meyelân-ı âmme şeriatta muteber ve muhteremdir” (s.40) buyurarak toplumun ve kamuoyunun hüküm verme ve iradesini ortaya koymasının şeriata uygun olduğunu açıkça belirtir.

Osmanlı’nın meşrutiyete geçmesi ve Meclis-i Mebusanın “Kanun-i Esasi”yi kabul ederek yeni kanunlar yapmasına bir kısım “ulema-i zahir” şeriat namına kendi akıllarına göre Araptan sonra İslâmiyetin kıvamı olan Türkleri tadlil ediyorlardı. Hatta bir kısmı o derece tecavüz etti ki, ehl-i kanunu tekfir ederdi. Kânun-i Esasiyi ve Hürriyeti tekfire delil gösterirlerdi. “Allah’ın hükmü ile hükmetmeyen kâfirlerdir” ayetini de delil gösterirlerdi. Bediüzzaman bu düşüncenin yanlış olduğunu açıkça belirtir. “Biçare bilmezdi ki ‘hükmetmemek’ ‘tasdik etmemek ve kabul etmemek’ anlamındadır” (Münazarat, 124) ifadeleri ile izah eder.

Bediüzzaman Said Nursi hazretleri gerek Divan-ı Harb-i Örfi’deki müdafaasının, (Bu müdafaa bir nefis müdafaası değil, Meşrutiyetin/demokrasinin müdafaasıdır) gerekse doğuda aşiretlere meşrutiyeti anlatmasının amacını: “İsterim ki meşrutiyet ve hürriyet-i şer’iyenin sünnetini onlara ezber ettireyim” (Münazarat, 109) cümlesi ile ifade etmiştir.

Sonuç olarak şunu belirtmek gerekir. İslam dünyasının ve bilhassa ülkemizin en önemli problemi siyasidir. Bediüzzaman’ın anlatmak istediği “İlkeli demokrasi/meşrutiyet ve cumhuriyet” konusunda mutabakat sağlanmadıkça ne ülkenin birliği ne de İslam birliği mümkün görünmemektedir. Bunun yolu da Bediüzzaman’ın “Münazarat” ve “Divan-ı Harb-i Örfî” isimli eserlerini okuyarak yine Bediüzzaman’ın doğudaki aşiretleri irşat etmeye çalıştığı gibi milleti irşat etmeye, demokrasiye sahip çıkmaya davet etmektir. Şerait namına demokrasiyi desteklemek ve “demokrasinin ve hürriyet-i şer’iyenin sünnetini ezberlemek ve başkalarına da ezber ettirmektir.”