Skip to content
Site Tools
Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color blue color green color
Konumunuz: Ana Sayfa arrow Yazılarım arrow Siyaset arrow POLİTİK/SİYASİ PARTİ NEDİR?
Advertisement
POLİTİK/SİYASİ PARTİ NEDİR? PDF Yazdır E-posta
Pazar, 05 Nisan 2009

M. Ali KAYA
Günümüz halk iradelerinin en etkin organı, yasaların da kendilerine verdikleri yetkiye dayanarak ortaya çıkmış olan politik partilerdir. “Parti” kelimesi Fransızca bir kelimedir. Osmanlı Meşrutiyet döneminde bunu “Fırka” olarak almıştır. Bir kısım siyaset bilimciler “parti” “hizip” “fırka” “cemiyet” ve çıkar grubu” kavramlarını aynı anlamda kullanmışlardır. Genelde bütün bunları kamunun ortak fikirlerini ve güncel politika hakkında düşüncelerini yansıtma aracı olarak görmek mümkündür.

Partiler siyasal örgütlenmenin tek araçları olarak görülemez. Demokrasilerde partiler kamuoyuna şekil veren ve yönlendiren geniş halk örgütleri olduğu doğrudur. Ama kamuyu yönlendiren, iktidarı ve muhalefeti baskı altına alan, fikir ve politika üreten “Sivil Toplum Kuruluşları” ve “Devlet içinde bulunan bürokratları, halkı aydınlatmakla görevli gazetecileri ve işçi ve memur kesiminin haklarını savunma amaçlı kurulan sendikaları ve eğitim amacı ile kurulmuş olan Üniversiteleri de unutmamak gerekir. Politik bir parti bütün bu kesimleri dikkate almak zorundadır.


Politik parti her şeyden önce gerek bireysel, gerekse kolektif olarak kendilerini belli bir siyasi etiketle özdeşleştiren bireylerin bir araya gelmesi ile oluşan siyasi gruplardır. Demokrat, sosyalist, siyasal İslamcı, ırkçı kimliği altında fikir birliği oluşturan bireylerin iktidarı hedefleyen örgütsel yapılanması “politik parti” şeklinde tezahür etmektedir.

Yukarıda saydığımız belli fikirler etrafında bir araya gelenler sosyal hayatta ve kamuda görev yapanlar nerede bulunursa bulunsunlar partinin amaçlarını gerçekleştirmek eyleminde katkı sağlarlar. Yasaların kendilerine tanıdığı haklar doğrultusunda bu kişiler partinin amaçlarını gerçekleştirmek için çalışırlar ve bu çalışmaları yasaları çiğnemedikleri oranda meşrudur. Yasalara aykırı olduğu ve yasaların müsaade etmediği şekilde iktidarı ele geçirme amaçlı politika yapanlara parti değil askerlerden oluşursa “cunta”, sivillerden meydana gelirse “gizli örgüt” olarak isimlendirmek daha doğru olur.
 
Politik partinin amacı seçimlere girerek halkın güvenini ve siyasi desteğini kazanmak ve bu meşru yolla iktidara gelerek halka ve kamuya hizmet etmektir. Bu bakımdan meşru bir siyasi parti için seçimler çok önemlidir. Politik parti hükümetle ilgilenir, adaylarını belirler, politikalarını ve hedeflerini ortaya koyarak seçmenlerin desteğini alamaya çalışır. Yasaların öngörmediği ve kabul etmediği şekilde iktidara gelmeye çalışmak suçtur. Yasaları çiğneyerek iktidara kanlı veya kansız gelmeye çalışmak “ihtilal” yapmak demektir. Hiçbir demokraside ihtilaller meşru kabul edilemezler.

Bütün bu hususları göz önüne alarak politik bir partiyi “Kendisini politik bir kimlikle tanımlayan, yasal ve meşru yollarla örgütlenen, iktidarı hedefleyerek politikalar üreten, adaylarını belirleyerek seçimlere katılan ve halkın/seçmenlerin güvenini ve desteğini sağlayarak devleti idare etmeye çalışan siyasi bir örgüt”  olarak tanımlayabiliriz.

İdeolojik partiler dayandıkları ideolojilerini hitap ettikleri kitlelere anlatmak için yasaların siyasi partilere tanıdığı haklardan yararlanmak amacıyla partileşme yolunu seçmişlerdir. İslamı bir ideoloji olarak kabul eden ve siyasi yolla islama hizmet etmek ve devleti dini inançlarına göre yönetmek amacı ile kurulan partiler de vardır. İslâm’ın siyasal yönünü politik olarak temsil eden düşünce akımına “Siyasal İslam” denmektedir. Siyasal İslamcılar ülkelerin imkânlarına ve yasalarına göre çeşitli şekillerde yapılanmışlardır. Yasaların siyasi partilere tanıdığı haklardan yararlanarak islamı hâkim kılmayı amaçlarlar. Yasaların siyasi partilere imkân tanımadığı ülkelerde “Hizbullah” şeklinde illegal örgütsel bir yapılanma içinde olan Hizbullah Örgütü, Filistin’de siyasal partilere müsaade edildiği için legal bir parti olarak seçimlere katılmış ve halkın oyu ile iktidara gelmiştir.

İslâm dininin siyasal yapılanmaya ihtiyacı olmamasına, dünyevi ve maddi değil uhrevi amacı olmasına karşın, siyasi ve dünyevi amacı olan insanların istismarına engel olmak gerçekten zordur. Bu bakımdan gerek siyasal islamı amaç edinen ve gerekse ideolojik bir yapının ortaya çıkardığı siyasi partiler demokrasinin gelişimine hizmet etmekten çok demokrasi aracı ile ideolojilerine hizmet etmeyi amaçladıkları bir gerçektir. Aynı şeyi kimlik ve ırk siyaseti ile politika yapan siyasi partiler için söylemek de yanlış olmayacaktır.

Siyasi partinin amacı halkın ihtiyaçlarına cevap vermek olmalıdır. Siyasi ve politik parti, bir ideolojinin ve dinin temsilcisi olmak yerine halkını temsil ettiği, ayırım gözetmeden herkese eşit mesafede olduğu ve halkın ihtiyaçlarının karşılanmasına hizmet ettiği sürece demokrasinin gelişimine katkı sağlar.


Etiketler:  Siyasi Partiler Parti Fırka Cunta Hizip Hizbullah Siyasal İslam Politik Parti Politika
 
< Önceki   Sonraki >

Asırların Rehberleri: Mücedditler

Hz. İsa ve Günümüz İsevileri

CİHAD

Din, Akıl ve İslam

CUMHURİYETİN MANEVİ TEMELLERİ