Soru:
Insan, insanlık makamından esmâ makamına, esmâ makamından sıfât makamına, sıfât makamından şuûnât-ı zâtiye makamına yükselecek. Sorum esma makamı, sıfat makamı ve şuunat-i zatiye makamlarını izah edebilir misiniz? Veya o açıklamalara nasıl ulaşabilirim.

Cevap:
Bu hususların izahı Bediüzzaman hazretlerinin “Onuncu Söz olan Haşir Risalesinde” ve bilhassa Denizli ve Afyon hapsinde yazdığı “Ayetü’l-Kübra” ve “El-Hüccetü’z-Zehrâ” risalelerinde vardır. Üstad bu eserlerini Risale-i Nur’un bir hülâsası şeklinde kaleme almıştır. Bu eserler Yüce Allah’ın zatını “Esma, Sıfat, Ef’al ve Şuunât” mertebelerinde en güzel şekilde anlatmaktadır. Bunu “Okuyan, Anlayan, Kabul eden ve İman eden” bu mertebelere mazhar olur. Böylece insanlığı tekâmül eder ve hakiki bir insan olur. Yani “İnsan-ı Kamil” olur. İmanın dört mertebesine böylece dört makamda çıkmış olur.

İnsanlık makamların en güzelidir. Üstad bunun için “İslâmiyet insaniyet-i kübradır” der. “İman, insanı insan eder.” İmanın kemâli, insanın kemâlidir. İmanda terakki ve tekâmül ise sonsuzdur. Bunların ayrıca “İlme’l-Yakîn, Ayne’l-Yakîn ve Hakka’l-Yakîn” mertebeleri vardır. Bunların da binler makamı vardır.

Bundan imansızlık ne derece bir sukut olduğu anlaşılır ve yüce Allah’ın “İman etmeyenler hayvandır, belki daha aşağıdırlar” ayetinin manası ortaya çıkar.